Theo Cointelegraph, hiện có tới 179 công ty niêm yết đang nắm giữ Bitcoin trong bảng cân đối kế toán của mình. Họ đều theo đuổi một công thức đơn giản nhưng đầy tham vọng: huy động vốn trên thị trường truyền thống, mua Bitcoin và tìm cách gia tăng lượng BTC hỗ trợ mỗi cổ phiếu nhanh hơn tốc độ pha loãng cổ đông của công ty.
Ông Mark Palmer, Giám đốc điều hành và Nhà phân tích nghiên cứu cấp cao tại StoneX, tiết lộ đây chính là cách các công ty “kho bạc Bitcoin” nỗ lực vượt qua lợi nhuận của chính Bitcoin.
Phương trình này dễ dàng đạt được thành công khi giá Bitcoin tăng phi mã và nhà đầu tư sẵn sàng rót vốn cho các đợt mua sắm tiếp theo. Tuy nhiên, đáng tiếc là cơ chế này vận hành theo cả hai chiều.
Khi phần bù biến mất, sự hưng phấn của nhà đầu tư giảm sút. Việc huy động vốn trở nên khó khăn hơn, nghĩa vụ nợ và lợi suất vẫn còn đó, và chính cấu trúc từng giúp họ vượt trội so với tài sản lại khuếch đại thua lỗ khi thị trường đi xuống. Không có gì ngạc nhiên khi 50 công ty “kho bạc Bitcoin” lớn nhất đã mất tới 83 tỷ USD giá trị thị trường kể từ tháng 7 năm 2025.
Phản ứng dữ dội gần đây của các cổ đông Metaplanet đã cho thấy những vấn đề nảy sinh khi các công ty kho bạc pha loãng cổ đông quá mức.
Các công ty kho bạc thường có xu hướng cần huy động vốn trong thị trường gấu, nhưng điều này lại tạo ra một vấn đề tiềm tàng. Ông Palmer chia sẻ:
“Phát hành cổ phiếu với giá cao hơn giá trị tài sản ròng và dùng số tiền thu được để mua Bitcoin sẽ làm tăng lượng Bitcoin hỗ trợ mỗi cổ phiếu hiện có. Ngược lại, việc phát hành cổ phiếu với giá chiết khấu sẽ hủy hoại giá trị.”
Vậy, liệu những khoản lợi nhuận khổng lồ trong thị trường bò có xứng đáng với rủi ro thua lỗ trong thị trường gấu?
Toán học chỉ đúng, cho đến khi thị trường vốn “bất hợp tác”
Bất chấp sự phức tạp xoay quanh các công ty kho bạc Bitcoin, bài kiểm tra cơ bản dành cho nhà đầu tư tiềm năng lại tương đối đơn giản: Liệu cổ đông có nhận được nhiều Bitcoin hỗ trợ cho mỗi cổ phiếu hơn theo thời gian?
Ông Palmer khuyên nhà đầu tư nên nhìn xa hơn con số Bitcoin mà một công ty đang nắm giữ và thay vào đó, tập trung vào “lượng Bitcoin trên mỗi cổ phiếu đã pha loãng hoàn toàn, sau khi trừ đi các khoản nợ và yêu cầu từ cổ phiếu ưu đãi.”
179 công ty kho bạc Bitcoin tính đến tháng 9 năm 2026. Nguồn: SatsIntel
Việc phát hành cổ phiếu mới không nhất thiết là một vấn đề. Điều quan trọng là liệu vốn mới có tạo ra đủ giá trị gia tăng và lợi nhuận để lợi ích mang lại cho cổ đông hiện hữu lớn hơn mức độ pha loãng hay không.
Liên quan: Metaplanet chuyển 4.800 BTC trị giá 377 triệu USD sang Coinbase Prime
Nếu công ty phát hành cổ phiếu với giá cao hơn giá trị Bitcoin hỗ trợ và dùng số tiền đó để mua thêm Bitcoin, cổ đông có thể sở hữu nhiều Bitcoin hơn trên mỗi cổ phiếu. Ngược lại, nếu huy động vốn dưới giá trị đó, họ sẽ nắm giữ ít hơn.
Ông McCarthy cho biết, động lực này cực kỳ thuận lợi cho Strategy trong chu kỳ tăng giá Bitcoin gần đây, bởi vì giá Bitcoin đã tăng rất nhanh. “Họ đã có thể vay thêm nợ mới. Họ đã có thể phát hành nợ mới nhờ vào điều đó.”
Lợi thế người đi đầu: Nửa chặng đường đã thắng
Việc lựa chọn một công ty kho bạc tài sản kỹ thuật số phù hợp là một quyết định then chốt. Với hàng trăm lựa chọn hiện có, các công ty đã thành lập lâu đời hơn đang nắm giữ lợi thế, ông McCarthy giải thích:
“Đó là lợi thế của người tiên phong, phải không? Giống như khi bạn là Michael Saylor hay bạn là Bitmine và bạn có một nhân vật vĩ đại như vậy ở vị trí lãnh đạo, mọi thứ sẽ khác biệt.”
Chủ tịch điều hành của Strategy, Michael Saylor, đã trở thành một phần của bộ máy giao dịch này, và McCarthy cho rằng ông có thể duy trì câu chuyện hấp dẫn ngay cả khi giá Bitcoin không tăng. Công ty kho bạc Ethereum Bitmine cũng có một nhân vật nổi bật tương tự là Tom Lee.
Bitcoin và các loại tiền điện tử khác tăng giảm dựa trên các câu chuyện, vì vậy có một người kể chuyện nổi bật sẽ giúp duy trì sự quan tâm của nhà đầu tư — đặc biệt là khi tài sản cơ bản đang lao dốc. Nhưng McCarthy cảnh báo:
“Tôi không nghĩ có đủ chỗ cho một trăm Michael Saylor; không có nhiều người như vậy tồn tại.”
Liên quan: Strategy huy động 334 triệu USD qua bán cổ phiếu nhưng không mua Bitcoin
McCarthy nhận định, nhiều công ty theo chân Strategy về cơ bản chỉ mua Bitcoin và hy vọng giá cổ phiếu sẽ tăng theo. Ông cho rằng họ “không có kế hoạch rút lui” khi động lực thị trường đảo chiều, và dự đoán cuộc thanh lọc sẽ còn tàn khốc hơn nữa:
“Tôi nghĩ khoảng 95% trong số đó sẽ bị loại bỏ.”
“Vỏ bọc” doanh nghiệp đi kèm những gánh nặng không nhỏ
Cũng có những cách đơn giản hơn để tiếp cận Bitcoin bằng cách mua trực tiếp trên sàn giao dịch, hoặc thông qua một quỹ hoán đổi danh mục Bitcoin giao ngay (ETF).
Các quỹ ETF giao ngay cho phép nhà đầu tư tài chính truyền thống (TradFi) mua Bitcoin thông qua tài khoản môi giới thông thường, mà không cần phải cân nhắc đến việc quản lý, cấu trúc tài chính hay rủi ro quản trị của một công ty kho bạc tài sản kỹ thuật số (DAT).
Ông Palmer cho rằng, các kỹ thuật tài chính sáng tạo có thể khó hiểu đối với nhà đầu tư nhỏ lẻ:
“Rủi ro lớn nhất mà nhà đầu tư phải đối mặt khi mua cổ phiếu của các công ty kho bạc Bitcoin là quên mất rằng quyền lợi của cổ đông phổ thông chỉ là phần còn lại, bởi vì nợ chuyển đổi và cổ phiếu ưu đãi vĩnh viễn có mức độ ưu tiên cao hơn.”
Ông nói thêm, những công cụ đó “mang theo các nghĩa vụ tiền mặt mà bản thân Bitcoin không tạo ra.”
Vậy, các công ty kho bạc có thực sự vượt mặt Bitcoin?
Matt Cole, Giám đốc điều hành của Strive, một trong những công ty kho bạc Bitcoin lớn nhất, khẳng định nhà đầu tư chỉ cần nhìn vào bảng thành tích:
“Strategy đã vượt trội hơn Bitcoin đáng kể kể từ khi áp dụng chiến lược của mình. Metaplanet cũng đã vượt trội hơn Bitcoin kể từ khi thành lập và Strive đã vượt trội hơn Bitcoin cả từ khi công bố chiến lược vào tháng 5 năm 2025 và tính đến thời điểm hiện tại trong năm 2026.”
Ông nói thêm rằng, “Strive chưa từng bán một Bitcoin nào, và trong thị trường giá xuống của Bitcoin, chúng tôi đã tăng lượng nắm giữ lên gấp bốn lần trong khi vẫn vượt trội hơn Bitcoin.”
David Bailey, Giám đốc điều hành của Nakamoto, cũng đưa ra lập luận tương tự cho Metaplanet, nói rằng đây là “cổ phiếu hoạt động tốt nhất thế giới trong gần hai năm” và đã “tăng 1.300% kể từ khi ra mắt.”
David Bailey khẳng định Metaplanet là cổ phiếu hoạt động tốt nhất trong 2 năm. Nguồn: David Bailey.
Mặc dù đạt được lợi nhuận đáng kể cho đến nay, các nghĩa vụ đáo hạn nợ và lợi suất vẫn có thể gây ra vấn đề trong tương lai. Và một số công ty không có cùng khả năng tiếp cận vốn, lượng nhà đầu tư theo dõi hay sức mạnh bảng cân đối kế toán đã nhận ra giao dịch này có thể nhanh chóng quay lưng lại với họ như thế nào. Hai ví dụ nổi bật nhất là Nakamoto Inc của chính Bailey, với cổ phiếu giảm 99% so với đỉnh năm 2025, và công ty Satsuma Technology của Vương quốc Anh, chứng kiến sự sụt giảm tương tự.
Quan điểm của McCarthy rất đáng chú ý. Khi được hỏi sẽ phân bổ 100.000 USD để tiếp cận Bitcoin như thế nào, ông cho biết sẽ “chủ yếu mua một quỹ ETF” và có thể đầu tư một lượng nhỏ vào Strategy “để tận dụng biến động.”
Cuối cùng, mua Bitcoin là đặt cược vào Bitcoin. Còn mua cổ phiếu của một công ty kho bạc là đặt cược vào Bitcoin cộng thêm một khoản đặt cược bổ sung vào con người, cấu trúc tài chính, bảng cân đối kế toán và quản trị doanh nghiệp xoay quanh nó.
Tạp chí: Strategy đã trở thành biểu tượng của sự sụp đổ bong bóng dot-com: Liệu lịch sử có lặp lại?
Nguồn: Cointelegraph – Bitcoin treasury firms can outperform BTC… but is the risk worth taking?
Bài viết do tienso.org biên dịch và biên soạn lại từ nguồn dẫn phía trên nhằm phục vụ độc giả Việt Nam; nội dung có thể được rút gọn hoặc diễn giải lại so với bản gốc. Bản quyền nội dung gốc thuộc về tác giả và đơn vị xuất bản ban đầu. Bài viết chỉ mang tính thông tin tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư — độc giả nên đối chiếu bản gốc và tự xác minh trước khi ra quyết định. Nếu bạn là chủ sở hữu nội dung và muốn chúng tôi hiệu chỉnh hoặc gỡ bài, vui lòng gửi yêu cầu tại trang Liên hệ của tienso.org.
