Khai thác Bitcoin (BTC) đang đối mặt với nguy cơ tập trung hóa ngày càng cao, trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) lại có thể đang đi theo hướng ngược lại. Đây là nhận định đáng chú ý từ Alex Thorn, Trưởng bộ phận Nghiên cứu của Galaxy Research.
Thorn chỉ ra rằng khai thác Bitcoin ban đầu có tính phi tập trung cao, với người dùng có thể đào BTC bằng máy tính cá nhân. Tuy nhiên, quá trình này đã trở nên tập trung hơn rất nhiều, đòi hỏi các máy đào ASIC chuyên dụng hoặc các trang trại khai thác quy mô công nghiệp.
Ông Thorn chia sẻ trên X vào Chủ nhật rằng AI có thể đi theo con đường ngược lại. Trong khi AI khởi đầu với các cụm máy chủ khổng lồ, tập trung hóa, thì khi các mô hình tiên tiến đối mặt với “sự khan hiếm dữ liệu, giới hạn ngữ cảnh và tắc nghẽn bộ nhớ, các mô hình mã nguồn mở có thể thu hẹp khoảng cách.” Ông nhấn mạnh: “Nếu các mô hình cục bộ tiếp tục nhỏ hơn, rẻ hơn và hiệu quả hơn, AI có thể trở nên cá nhân hóa và hoạt động trên thiết bị nhiều hơn.”
Sự phân kỳ này chạm đến cốt lõi lời hứa của tiền điện tử: phi tập trung hóa. Nếu khai thác Bitcoin tiếp tục con đường tập trung hóa, nó có thể gây ra những lo ngại nghiêm trọng về khả năng phục hồi lâu dài của mạng lưới.
### Thị trường AI biên (Edge AI) dự kiến tăng trưởng 300% trong 8 năm tới
Điện toán AI biên (Edge AI) đề cập đến việc triển khai và chạy các mô hình AI trực tiếp trên các thiết bị cục bộ hoặc “ở rìa” mạng, thay vì gửi tất cả dữ liệu đến các máy chủ đám mây tập trung hoặc các trung tâm dữ liệu khổng lồ để xử lý.
Theo Grand View Research, thị trường AI biên toàn cầu dự kiến sẽ tăng từ khoảng 25 tỷ USD vào năm 2025 lên 119 tỷ USD vào năm 2033.
Grand View Research (GVR) cho biết thị trường AI biên đang trải qua sự tăng trưởng đáng kể, được thúc đẩy bởi “sự mở rộng nhanh chóng của IoT (Internet of Things) và các thiết bị kết nối.” Điều này làm tăng nhu cầu xử lý dữ liệu theo thời gian thực và độ trễ thấp, thúc đẩy việc áp dụng tự động hóa hỗ trợ AI trên các ngành công nghiệp, và “sự tập trung ngày càng cao vào quyền riêng tư dữ liệu và trí tuệ cục bộ tại rìa mạng.”
### Khai thác Bitcoin đang phi tập trung hóa về mặt địa lý
Sàn giao dịch tiền điện tử KuCoin báo cáo vào thứ Sáu rằng khai thác Bitcoin ngày càng trở nên không khả thi ở Hoa Kỳ. Chi phí để đào một BTC duy nhất đã vượt quá 100.000 USD ở một số khu vực do chi phí năng lượng tăng vọt.
Điều này dẫn đến một cuộc di cư địa lý, với tỷ lệ băm (hash rate) đang dịch chuyển mạnh mẽ về “Nam bán cầu.” Paraguay và Ethiopia nổi lên là những điểm đến hàng đầu nhờ nguồn thủy điện dồi dào.
Sự dịch chuyển này có thể giúp phi tập trung hóa hoạt động khai thác, ít nhất là từ góc độ địa lý. KuCoin nhận định: “Sự phi tập trung hóa sức mạnh khai thác trên các châu lục khác nhau giúp tăng cường an ninh mạng lưới bằng cách làm cho nó ít bị tổn thương hơn trước các cú sốc chính trị hoặc môi trường từ bất kỳ quốc gia nào.”
tienso.org cam kết đưa tin độc lập và minh bạch. Bài viết này được sản xuất theo Chính sách Biên tập của tienso.org và nhằm cung cấp thông tin chính xác, kịp thời. Độc giả được khuyến khích tự mình xác minh thông tin.
