Một báo cáo nội bộ từ Ngân hàng Canada vừa đưa ra kết luận gây sốc: Aave V3 đã thành công trong việc tránh khỏi các khoản nợ xấu trong năm 2024. Tuy nhiên, bí mật đằng sau thành công này lại nằm ở mô hình chuyển dịch hoàn toàn tổn thất sang phía người vay trong các đợt thanh lý tài sản.
Một báo cáo chuyên sâu từ Ngân hàng Canada vừa công bố những phát hiện đáng chú ý: Aave V3, nền tảng cho vay hàng đầu trên Ethereum, đã báo cáo con số 0 về các khoản nợ không hiệu quả trong năm 2024. Thành tựu này có được nhờ cơ chế thế chấp vượt mức (overcollateralization) và thanh lý tự động, giúp bảo vệ tối đa các nhà cho vay khỏi thua lỗ.
Nghiên cứu, dựa trên dữ liệu giao dịch chi tiết từ ngày 27 tháng 1 năm 2023 đến ngày 6 tháng 5 năm 2025, đã chỉ ra rằng các vị thế vay thường bị thanh lý trước khi giá trị tài sản thế chấp giảm xuống dưới mức nợ gốc. Điều này đã ngăn chặn hiệu quả thiệt hại cho các nhà cung cấp thanh khoản trong toàn bộ giai đoạn khảo sát.
Tuy nhiên, báo cáo cũng cảnh báo về một sự đánh đổi lớn. Mặc dù mô hình này bảo vệ các nhà cho vay khỏi những khoản lỗ không thể phục hồi, nó lại đẩy gánh nặng rủi ro đáng kể lên vai người vay và hạn chế hiệu quả sử dụng vốn khi so sánh với các hệ thống cho vay truyền thống.
Theo nghiên cứu, thiết kế của Aave V3 phụ thuộc vào các biện pháp kiểm soát rủi ro tự động, thay vì quy trình thẩm định tín dụng truyền thống. Điều này yêu cầu người vay phải thế chấp nhiều tài sản hơn số tiền họ vay, và các vị thế sẽ bị thanh lý ngay lập tức khi vi phạm ngưỡng rủi ro đã định.
Đòn Bẩy Đệ Quy: Nguồn Cơn Của Nhu Cầu Vay Khủng Khiếp
Nghiên cứu chỉ rõ, hoạt động cho vay trên Aave V3 không chỉ đơn thuần đến từ những người tìm kiếm thanh khoản. Đáng chú ý, đòn bẩy đệ quy (recursive leverage) đã chiếm hơn 20% tổng khối lượng vay và 8.2% số lượng giao dịch vay trong giai đoạn khảo sát.
Đòn bẩy đệ quy là chiến lược liên tục vay tiền bằng cách thế chấp tài sản, sau đó sử dụng chính số tiền vừa vay để thế chấp lại và vay thêm, nhằm khuếch đại mức độ rủi ro và lợi nhuận tiềm năng.
Xem thêm: Aave V4 chính thức ra mắt trên Ethereum sau khi cuộc bỏ phiếu quản trị được thông qua
Nghiên cứu cảnh báo rằng động thái này khiến người vay dễ bị tổn thương hơn rất nhiều khi thị trường biến động. Theo báo cáo, các đợt thanh lý trên Aave V3 thường diễn ra theo từng làn sóng tập trung, với bốn loại tài sản chính chiếm tới 90% tổng giá trị bị thanh lý.
Các tài sản này bao gồm Wrapped Ether (WETH), Wrapped Staked Ether (wstETH), Wrapped Bitcoin (WBTC) và Wrapped eETH (weETH).
Báo cáo ước tính rằng thiệt hại của người vay trong các sự kiện thanh lý lớn có thể rất đáng kể. Phí thanh lý thường dao động từ 5% đến 10% giá trị tài sản bị thanh lý, trong khi những khoản lợi nhuận bỏ lỡ do giá phục hồi sau đó có thể đẩy tổng thiệt hại lên khoảng 10% đến 30% trong một số trường hợp.
Tóm lại, báo cáo cho rằng mặc dù thiết kế của Aave V3 đã thành công trong việc ngăn chặn nợ xấu không thể thu hồi trong giai đoạn khảo sát, nhưng nó lại thực hiện điều này bằng cách đẩy người vay vào nguy cơ chịu tổn thất đột ngột khi giá tài sản thế chấp giảm mạnh.
tienso.org đã liên hệ với Aave để xin bình luận nhưng chưa nhận được phản hồi trước thời điểm xuất bản bài viết này.
tienso.org cam kết đưa tin độc lập và minh bạch. Bài viết này được sản xuất theo Chính sách Biên tập của tienso.org và nhằm cung cấp thông tin chính xác, kịp thời. Độc giả được khuyến khích tự mình xác minh thông tin.
