Thị trường dự đoán đang chứng kiến một cuộc cách mạng thầm lặng: Các cơ hội giao dịch chênh lệch (arbitrage) chỉ tồn tại trong vài giây, tạo ra lợi thế cấu trúc không thể chối cãi cho các hệ thống điều khiển bằng AI so với con người.
Về lý thuyết, thị trường dự đoán được cho là nơi tập hợp trí tuệ số đông. Tuy nhiên, trên thực tế, những cơ hội giao dịch béo bở nhất đang dần bị thâu tóm bởi các hệ thống tự động, hoạt động với tốc độ mà không một con người nào có thể sánh kịp. Các cơ hội arbitrage này thường xuất hiện dưới dạng sai lệch giá ngắn hạn, từ những kết quả có xác suất tạm thời không tổng bằng 100%, cho đến độ trễ nhỏ trong phản ứng của thị trường trước thông tin mới.
Theo Rodrigo Coelho, CEO của Edge & Node, các bot hiện đã quét hàng trăm thị trường mỗi giây. Vai trò này ngày càng chồng chéo với các tác nhân AI tiên tiến hơn. Ông chia sẻ: “Việc nắm bắt các cơ hội đó đòi hỏi phải theo dõi hàng nghìn thị trường và thực hiện giao dịch gần như ngay lập tức, đó là lý do tại sao chúng phần lớn bị chi phối bởi các hệ thống tự động.”
Điều này biến thị trường dự đoán trở thành bước tiến tự nhiên tiếp theo cho các hệ thống AI, được xây dựng để khai thác các chênh lệch giá ngắn ngủi mà không cần sự can thiệp của con người.
Trong bối cảnh giá Bitcoin và tiền mã hóa không mấy khả quan gần đây, với việc Tom Lee của BitMine gọi đây là một “mùa đông crypto mini”, thị trường dự đoán lại nổi lên như một đấu trường mới nơi người dùng có thể kiếm lợi nhuận bất kể điều kiện kinh tế vĩ mô. Sự bùng nổ của thị trường dự đoán cũng kéo theo các cơ hội mà Coelho gọi là “arbitrage độ trễ” (latency arbitrage) – những cửa sổ giao dịch cực ngắn mà con người khó có thể khai thác thủ công. Ông tiết lộ: “Nếu có sự chậm trễ chỉ vài giây giữa thời điểm một sự kiện xảy ra và lúc thị trường cập nhật, bot sẽ ngay lập tức quét và đặt cược vào kết quả chính xác. Trong khoảng thời gian đó, chúng có tỷ lệ thắng 100%.” Một nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng Polymarket thường xuyên tồn tại các sai lệch giá, cho phép các nhà giao dịch tạo ra các vị thế arbitrage. Những cơ hội này xuất hiện cả trong từng thị trường (khi tổng xác suất không đạt 100%) và giữa các thị trường liên quan có giá không nhất quán. Các nhà nghiên cứu ước tính khoảng 40 triệu đô la đã được rút ra từ những điểm bất thường này.
Dù thị trường dự đoán còn non trẻ, công nghệ của chúng vẫn đang không ngừng cải tiến. Chẳng hạn, Polymarket gần đây đã áp dụng phí taker để tăng chi phí giao dịch. Tuy nhiên, các kết quả không được hoàn tất ngay lập tức, khiến những chiến lược này trở nên kém tin cậy hơn và không phải lúc nào cũng mang lại lợi nhuận.
Ngoài arbitrage, các tác nhân AI có thể ngày càng chiếm lĩnh hoạt động trên thị trường dự đoán, làm dấy lên lo ngại rằng các hệ thống tự động có thể tái tạo lại những hành vi tương tự như con người. Rốt cuộc, chúng được đào tạo dựa trên hoạt động của con người. Coelho chỉ ra rằng những người chơi lớn có thể ảnh hưởng đến kết quả bằng cách đặt cược lớn vào một bên, và các tác nhân tiên tiến hơn có thể khai thác động thái tương tự ở quy mô lớn. Ông nói: “Nếu bạn có một lượng tiền lớn và thị trường mỏng, bạn có thể đặt cược vào một bên và làm lung lay thị trường, giống như chúng ta đã thấy trong cuộc bầu cử khi một người Pháp nào đó đã đổ khoảng 45 triệu đô la vào việc Donald Trump chiến thắng.” Dữ liệu từ Dune Analytics cho thấy, tổng số tiền cược mở của Polymarket đạt đỉnh điểm vào khoảng tháng 10 và đầu tháng 11 năm 2024, trong thời gian bầu cử Mỹ. Sau một đợt giảm mạnh ban đầu, mức độ phổ biến của nó tiếp tục tăng vọt, với chính trị là chủ đề phổ biến nhất, tiếp theo là thể thao và tiền mã hóa.
Pranav Maheshwari, kỹ sư tại Edge & Node, nhận định rằng sự tiến bộ nhanh chóng của các tác nhân AI song song với thị trường dự đoán làm cho những rủi ro này trở nên cấp bách hơn và kêu gọi cần có các rào cản bảo vệ. Maheshwari chia sẻ: “Cho đến nay, các tác nhân AI có khả năng ở mức trung bình và chúng ta cấp cho chúng nhiều quyền hạn. Với khả năng này, chúng đã bắt đầu hành động tự chủ. Nhưng trong tương lai, các tác nhân AI sẽ có khả năng rất cao. Khi chúng có khả năng cao như con người, chúng ta phải hạn chế quyền hạn của chúng.”
Bản thân hoạt động giao dịch đang trải qua một sự thay đổi lớn, khi tự động hóa dịch chuyển từ các bot thực thi đơn giản sang các hệ thống tiên tiến hơn, được hỗ trợ bởi AI, có khả năng nhận diện và hành động theo các cơ hội trong thời gian thực. Các hệ thống hiện tại được sử dụng để khai thác sự kém hiệu quả của thị trường vẫn chủ yếu dựa trên quy tắc, nhưng các công cụ đằng sau chúng đang phát triển. Archie Chaudhury, CEO của LayerLens, cho biết hầu hết những người tham gia bán lẻ không sử dụng tác nhân AI trực tiếp, mà thay vào đó dựa vào giao diện chatbot như ChatGPT hoặc Gemini để nghiên cứu, trong khi những người dùng tiên tiến hơn đang bắt đầu thử nghiệm tự động hóa. Ông nói: “Một số người trong chúng ta chỉ đơn giản sử dụng các tác nhân mã hóa như Claude Code để tạo ra các bot hoặc thuật toán tự động cho việc thực hiện giao dịch, trong khi những người khác còn đi xa hơn, sử dụng các công cụ tự chủ như OpenClaw để cho phép thực hiện giao dịch và các chính sách khác một cách tự động.” Khi trình độ hiểu biết về AI của các nhà giao dịch bán lẻ tăng lên, các tác nhân có thể mở rộng khả năng tiếp cận các chiến lược mà trước đây chỉ giới hạn cho các tổ chức. Tuy nhiên, điều này không loại bỏ cạnh tranh, và các tổ chức lớn đã và đang sử dụng AI, mặc dù không phải lúc nào cũng công khai. Ông nói thêm rằng kiến trúc mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hiện có rất phù hợp để diễn giải dữ liệu tài chính có cấu trúc, điều này có thể hạ thấp rào cản kỹ thuật để xây dựng các hệ thống giao dịch mà trước đây đòi hỏi chuyên môn định lượng đặc biệt. Những động lực tương tự đã hiện rõ trên khắp các thị trường tiền mã hóa, nơi arbitrage ngày càng phụ thuộc vào tự động hóa chứ không phải phán đoán của con người. Khi các hệ thống này phát triển, lợi thế cạnh tranh đang chuyển dịch sang tốc độ thực thi. Những người dựa vào AI và tự động hóa có lợi thế rõ ràng so với những người không làm vậy.
Nội dung trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không phải là lời khuyên tài chính, pháp lý hay đầu tư. Độc giả nên tự mình nghiên cứu và tham khảo ý kiến chuyên gia có trình độ phù hợp trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.
