Trong một diễn biến gây chấn động giới công nghệ và pháp lý, một thẩm phán liên bang tại San Francisco vừa chính thức đưa ra phán quyết bảo vệ Anthropic, chặn đứng nỗ lực của Lầu Năm Góc trong việc dán nhãn công ty này là “rủi ro chuỗi cung ứng”.
**Phán quyết đanh thép chống lại sự “độc đoán”**
Vào thứ Năm vừa qua, Thẩm phán Rita Lin thuộc Tòa án Quận Bắc California đã ban hành lệnh tạm thời đình chỉ các biện pháp trừng phạt của Bộ Quốc phòng Mỹ nhắm vào Anthropic. Phán quyết này cũng tạm dừng sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump yêu cầu các cơ quan liên bang ngừng sử dụng Claude – chatbot AI đình đám của Anthropic.
Thẩm phán Lin khẳng định: *“Không có bất kỳ điều khoản luật pháp nào ủng hộ quan điểm kiểu ‘Orwellian’ rằng một công ty Mỹ có thể bị dán nhãn là kẻ thù tiềm tàng hay kẻ phá hoại chỉ vì dám bày tỏ sự bất đồng quan điểm với chính phủ.”*
Theo dữ liệu từ Menlo Ventures, tính đến năm 2025, Anthropic đang dẫn đầu thị trường AI dành cho doanh nghiệp với 32% thị phần, vượt xa đối thủ OpenAI (25%). Một lệnh cấm toàn diện từ chính phủ có thể khiến vị thế này sụp đổ hoàn toàn. Thẩm phán nhận định các biện pháp trừng phạt diện rộng mà chính quyền Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth áp đặt là “tùy tiện, thất thường và lạm dụng quyền hạn”.
**Nguồn cơn cuộc chiến: Khi AI từ chối trở thành “vũ khí sát thương”**
Cuộc chiến pháp lý này bắt nguồn từ một thỏa thuận vào tháng 7/2025, khi Anthropic và Lầu Năm Góc đàm phán để đưa Claude trở thành mô hình AI tiên phong được phê duyệt sử dụng trong các mạng lưới mật.
Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã đổ vỡ vào tháng 2/2025 khi Lầu Năm Góc yêu cầu Anthropic cho phép sử dụng Claude cho “mọi mục đích hợp pháp” mà không có bất kỳ hạn chế nào. Anthropic đã kiên quyết từ chối, khẳng định công nghệ của mình không được phép sử dụng cho các vũ khí tự trị gây chết người hoặc giám sát hàng loạt người dân Mỹ.
Phản ứng trước sự cứng rắn này, ngày 27/2, ông Trump đã ra lệnh cho tất cả các cơ quan liên bang chấm dứt sử dụng sản phẩm của Anthropic. Trên mạng xã hội Truth Social, ông viết: *“Những kẻ cánh tả điên rồ tại Anthropic đã mắc sai lầm thảm hại khi cố gắng gây áp lực với Bộ Chiến tranh.”*
**Sự trả đũa vi hiến đối với Tu chính án thứ nhất**
Trong phiên điều trần kéo dài 90 phút tại San Francisco vào ngày 24/3, Thẩm phán Lin đã chất vấn gay gắt các luật sư chính phủ về việc liệu Anthropic có đang bị trừng phạt vì công khai chỉ trích quan điểm hợp đồng của Lầu Năm Góc hay không.
Phán quyết ngày 26/3 nêu rõ: *“Việc trừng phạt Anthropic vì đã đưa sự giám sát của công chúng vào vị thế đàm phán của chính phủ là một hành vi trả đũa bất hợp pháp đối với Tu chính án thứ nhất.”*
Đại diện Anthropic cho biết họ “rất biết ơn tòa án vì đã hành động nhanh chóng” và hài lòng khi tòa án đồng ý rằng Anthropic có khả năng cao sẽ giành chiến thắng cuối cùng trong vụ kiện này. Đây được xem là một thắng lợi quan trọng cho quyền tự do ngôn luận và đạo đức trong phát triển trí tuệ nhân tạo trước áp lực từ chính trị.
Disclaimer: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tin tức và không được coi là lời khuyên đầu tư hay pháp lý. Người đọc nên tự nghiên cứu và xác thực thông tin trước khi đưa ra quyết định.
