Một khảo sát mới đây từ Coinbase và CoinTracker đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ hiểu biết đáng báo động của cộng đồng tiền điện tử về nghĩa vụ thuế. Đáng chú ý, chưa đến một nửa số người dùng nắm rõ thời điểm chính xác các giao dịch crypto trở thành đối tượng chịu thuế.
Báo cáo thường niên “2026 Crypto Tax Readiness Report” do Coinbase và CoinTracker công bố đã vén màn sự thật: chỉ 49% số người được hỏi hiểu đúng rằng tài sản số chỉ chịu thuế khi được bán đi, trong khi gần một phần tư lại lầm tưởng rằng ngay cả việc chuyển đổi đơn giản cũng có thể kích hoạt nghĩa vụ thuế.
Những con số này được rút ra từ cuộc khảo sát sâu rộng trên 3.000 người dùng crypto tại Hoa Kỳ, diễn ra từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 3 tháng 10, nhằm chuẩn bị cho mùa báo cáo thuế năm 2025 đầy cam go.
Mặc dù có nhiều nhầm lẫn, báo cáo cũng mang đến một tia hy vọng khi cho thấy sự sẵn lòng tuân thủ của các nhà đầu tư. 74% thừa nhận tiền điện tử phải chịu thuế và 65% đã từng khai báo hoạt động crypto trong quá khứ. Điều này bác bỏ hoàn toàn quan niệm sai lầm về việc né tránh thuế phổ biến trong giới crypto.
Tuy nhiên, hành trình tuân thủ thuế không hề dễ dàng, đặc biệt với những thách thức ngày càng chồng chất. Các nhà đầu tư thường phân tán tài sản trên nhiều nền tảng – trung bình 2,5 ví hoặc sàn giao dịch – và 83% chọn tự quản lý tài sản (self-custody). Sự phân mảnh này là rào cản lớn trong việc theo dõi giá gốc (cost basis), yếu tố then chốt để tính toán lãi lỗ.
Tình hình càng phức tạp hơn với các quy định báo cáo thuế mới. Bắt đầu từ năm thuế 2025, các sàn giao dịch sẽ phải phát hành Mẫu 1099-DA, nhưng TUYỆT ĐỐI không bao gồm thông tin giá gốc. Điều này buộc người dùng phải tự mình đối chiếu các giao dịch trên nhiều nền tảng không có khả năng chia sẻ dữ liệu, tạo ra gánh nặng không hề nhỏ.
Bất chấp những rào cản này, phần lớn người dùng vẫn tin tưởng vào các công cụ truyền thống: 78% sử dụng phần mềm khai thuế thông thường và 52% tìm đến kế toán chuyên nghiệp. Đáng ngạc nhiên, chỉ 8% sử dụng các dịch vụ thuế chuyên biệt cho crypto.
Tuy nhiên, một xu hướng đáng chú ý đang nổi lên là sự quan tâm bùng nổ đối với Trí tuệ Nhân tạo (AI). Gần một nửa số người được hỏi sẵn sàng sử dụng AI để tính toán thuế, và 30% thậm chí cởi mở với việc giao phó toàn bộ quy trình này cho AI.
Trong một diễn biến khác, Cục Thuế Vụ Hoa Kỳ (IRS) vừa đề xuất các quy tắc mới đầy tranh cãi vào đầu tháng này. Theo đó, các sàn giao dịch crypto sẽ bị BẮT BUỘC gửi các biểu mẫu thuế bằng điện tử, loại bỏ hoàn toàn tùy chọn bản cứng. Đề xuất này còn trao quyền cho các nhà môi giới chấm dứt quan hệ với người dùng từ chối nhận tài liệu điện tử, và một khi đã đồng ý, người dùng sẽ không thể rút lại sự chấp thuận.
Các sàn vẫn phải tiếp tục phát hành Mẫu 1099-DA để báo cáo số tiền giao dịch, nhưng việc theo dõi giá gốc vẫn là TRÁCH NHIỆM DUY NHẤT của nhà đầu tư.
Disclaimer: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên pháp lý hoặc tài chính. Luôn tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp về thuế cho tình hình cụ thể của bạn.
